Trong quá trình vệ sinh nhà cửa, việc sử dụng các dung dịch tẩy rửa mạnh như nước Javel, chất thông cống hay dung dịch tẩy rửa bồn cầu là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, chỉ một chút bất cẩn cũng có thể dẫn đến tai nạn nguy hiểm cho đôi mắt. Khi gặp tình trạng hóa chất bắn vào mắt khi dọn dẹp: 3 việc phải làm ngay lập tức chính là “chìa khóa vàng” giúp bạn hạn chế tối đa tổn thương giác mạc và bảo vệ thị lực. Việc xử lý đúng cách trong những phút đầu tiên không chỉ giảm thiểu cảm giác đau đớn mà còn ngăn ngừa những biến chứng nghiêm trọng có thể dẫn đến mù lòa.
TÓM TẮT
3 bước sơ cứu khẩn cấp khi hóa chất dính vào mắt
Khi hóa chất tiếp xúc với bề mặt nhãn cầu, chúng sẽ ngay lập tức gây ra phản ứng bỏng hóa học. Tùy thuộc vào nồng độ và loại hóa chất (axit hoặc kiềm), mức độ tàn phá sẽ khác nhau. Dưới đây là quy trình sơ cứu chuẩn y khoa mà bạn cần thực hiện ngay.
Rửa mắt ngay lập tức dưới vòi nước sạch trong 15 phút
Đây là bước quan trọng nhất và cần được thực hiện ngay giây phút hóa chất tiếp xúc với mắt. Bạn không nên tốn thời gian tìm kiếm các dung dịch rửa mắt chuyên dụng nếu không có sẵn, thay vào đó hãy sử dụng nguồn nước sạch gần nhất như vòi nước sinh hoạt, vòi hoa sen hoặc nước đóng chai.
Hãy nghiêng đầu sang một bên sao cho mắt bị thương nằm ở phía dưới, để nước chảy nhẹ nhàng từ góc trong (gần mũi) ra góc ngoài của mắt. Việc này giúp ngăn chặn hóa chất chảy sang mắt còn lại. Bạn cần duy trì việc rửa mắt liên tục trong ít nhất 15 đến 20 phút để đảm bảo hóa chất được pha loãng và loại bỏ hoàn toàn khỏi các hốc mắt.
Giữ mắt mở và lấy kính áp tròng ra ngoài nếu có
Trong khi rửa mắt, một phản xạ tự nhiên là chúng ta thường nhắm chặt mắt do đau rát. Tuy nhiên, bạn phải cố gắng dùng ngón tay giữ cho mí mắt trên và dưới luôn mở rộng để nước có thể len lỏi vào mọi ngóc ngách, bao gồm cả vùng dưới mí mắt nơi hóa chất dễ đọng lại.
Nếu bạn đang đeo kính áp tròng, hãy nhanh chóng tháo bỏ chúng ngay khi bắt đầu rửa mắt. Kính áp tròng có thể giữ lại hóa chất bên trong, khiến tình trạng bỏng trở nên trầm trọng hơn và ngăn cản nước làm sạch bề mặt nhãn cầu. Sau khi đã rửa sạch và loại bỏ dị vật, bước thứ ba trong quy trình hóa chất bắn vào mắt khi dọn dẹp: 3 việc phải làm ngay lập tức chính là nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ chuyên khoa kiểm tra.
Những sai lầm tai hại cần tránh khi xử lý sự cố
Bên cạnh việc thực hiện đúng các bước sơ cứu, việc tránh những hành động sai lầm cũng quan trọng không kém để bảo vệ đôi mắt khỏi những tổn thương không đáng có.
Tuyệt đối không dụi mắt hoặc dùng tay chà xát mạnh
Khi bị hóa chất bắn vào, cảm giác ngứa rát và khó chịu sẽ khiến bạn muốn dụi mắt. Tuy nhiên, hành động này cực kỳ nguy hiểm. Việc chà xát mạnh có thể khiến hóa chất thấm sâu hơn vào các lớp mô của mắt hoặc gây ra các vết trầy xước giác mạc do các hạt hóa chất dạng bột gây ra. Hãy cố gắng giữ bình tĩnh và chỉ tập trung vào việc rửa mắt bằng nước sạch.
Không tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mắt hoặc dung dịch trung hòa
Một sai lầm phổ biến là nhiều người cố gắng dùng dung dịch axit yếu để trung hòa kiềm hoặc ngược lại. Tuyệt đối không được thực hiện điều này vì phản ứng hóa học giữa hai chất có thể sinh nhiệt, gây bỏng nhiệt chồng lên bỏng hóa chất, khiến tình trạng tồi tệ hơn. Ngoài ra, không tự ý nhỏ các loại thuốc nhỏ mắt thông thường hay đắp các loại lá cây, thực phẩm lên mắt vì chúng có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng.
Các dấu hiệu cảnh báo cần đến gặp bác sĩ ngay
Sau khi đã sơ cứu tại chỗ, việc theo dõi các triệu chứng là vô cùng cần thiết. Dù bạn cảm thấy mắt đã dịu đi, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt vẫn là khuyến cáo hàng đầu.
Mắt bị đau nhức dữ dội hoặc nhìn mờ đột ngột
Nếu sau khi rửa mắt mà cảm giác đau nhức không thuyên giảm, hoặc bạn nhận thấy thị lực bị suy giảm, nhìn mờ, thấy quầng sáng xung quanh đèn, đây là dấu hiệu cho thấy hóa chất đã gây tổn thương sâu đến cấu trúc bên trong của mắt. Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa cần được can thiệp chuyên môn ngay lập tức.
Tình trạng đỏ mắt và bỏng rát không thuyên giảm sau khi rửa
Một đôi mắt bị đỏ ngầu, sưng tấy mí mắt hoặc liên tục chảy nước mắt kèm theo cảm giác bỏng rát kéo dài là biểu hiện của viêm kết mạc hoặc bỏng giác mạc do hóa chất. Bác sĩ sẽ sử dụng các thiết bị chuyên dụng để kiểm tra độ pH của mắt và xác định mức độ tổn thương để có phác đồ điều trị phù hợp, tránh để lại sẹo giác mạc gây ảnh hưởng vĩnh viễn đến tầm nhìn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nên dùng nước lạnh hay nước ấm để rửa mắt khi bị dính hóa chất?
Tốt nhất bạn nên sử dụng nước sạch ở nhiệt độ phòng hoặc nước hơi mát. Nước quá nóng có thể làm giãn mạch máu và tăng cảm giác đau rát, trong khi nước quá lạnh có thể gây sốc cho các mô mắt đang bị tổn thương. Quan trọng nhất vẫn là độ sạch và lưu lượng nước chảy liên tục để làm loãng hóa chất.
Cần làm gì để bảo vệ mắt an toàn khi sử dụng hóa chất tẩy rửa?
Để phòng ngừa tình trạng hóa chất bắn vào mắt khi dọn dẹp: 3 việc phải làm ngay lập tức, bạn nên chủ động đeo kính bảo hộ chuyên dụng khi làm việc với các chất tẩy rửa mạnh. Ngoài ra, hãy luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, không trộn lẫn các loại hóa chất với nhau và đảm bảo không gian dọn dẹp luôn thông thoáng để tránh hít phải khí độc hoặc để hóa chất bắn ngược lên mặt.